Δίκαιη ενεργειακή ανακαίνιση κατοικιών: πώς η EPBD χαράζει την πορεία έως το 2050

Η πρόσφατη έκδοση με τίτλο “Policy packages for a socially just renovation of residential buildings” εξετάζει πώς μπορούν να σχεδιαστούν ολοκληρωμένα πακέτα πολιτικών για την ενεργειακή ανακαίνιση κατοικιών, με έμφαση στα πιο ενεργοβόρα κτίρια και στην προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών. Στόχος είναι η ενεργειακή μετάβαση να προχωρήσει με τρόπο δίκαιο και χωρίς κοινωνικούς αποκλεισμούς, στο πλαίσιο της εφαρμογής του Άρθρου 9(2) της Energy Performance of Buildings Directive (EPBD).

Η απανθρακοποίηση του ευρωπαϊκού κτιριακού αποθέματος αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επίτευξη των κλιματικών δεσμεύσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη μετάβαση σε κτίρια μηδενικών εκπομπών έως το 2050. Η αναθεωρημένη EPBD, που υιοθετήθηκε το 2024, χαράσσει έναν σαφή οδικό χάρτη για τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τα κτίρια, διασφαλίζοντας παράλληλα την ποιότητα του εσωτερικού περιβάλλοντος, τη σχέση κόστους-οφέλους και την προσαρμογή στις τοπικές συνθήκες.

Η οδηγία αποτελεί κεντρικό στοιχείο του ευρύτερου ευρωπαϊκού πλαισίου Fit for 55 και συνδέεται στενά με άλλες βασικές πολιτικές, όπως η Energy Efficiency Directive, η Renewable Energy Directive, η μεταρρύθμιση του Electricity Market Design, το Social Climate Fund, το ETS II και το Effort Sharing Regulation. Το σύνολο αυτών των εργαλείων καθορίζει τον ρόλο των κτιρίων στη μετάβαση της Ευρώπης προς την κλιματική ουδετερότητα.

Τα κτίρια κατοικίας έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς το 2023 αντιστοιχούσαν περίπου στο 26% της τελικής κατανάλωσης ενέργειας στην ΕΕ. Η ενεργειακή τους ανακαίνιση δεν συμβάλλει μόνο στη μείωση των εκπομπών, αλλά και στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας, στη βελτίωση της οικονομικής προσιτότητας της στέγασης και στην ενίσχυση της υγείας και της ποιότητας ζωής των πολιτών.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το έργο JustReno, το οποίο υποστηρίζει την εφαρμογή των ευρωπαϊκών πολιτικών ανακαίνισης κτιρίων στην Ουγγαρία, την Πολωνία και τη Ρουμανία. Το έργο εστιάζει στα κτίρια με τη χαμηλότερη ενεργειακή απόδοση και στα ευάλωτα νοικοκυριά, ενισχύοντας τις δυνατότητες των υπευθύνων χάραξης πολιτικής και των δήμων. Μέσα από δράσεις ανταλλαγής γνώσης, εργαστήρια και τεχνική υποστήριξη, το JustReno συμβάλλει στον καλύτερο σχεδιασμό χρηματοδοτικών εργαλείων και στη συνεργασία μεταξύ τοπικού και εθνικού επιπέδου, ώστε οι ανακαινίσεις να μειώνουν τις εκπομπές και ταυτόχρονα να βελτιώνουν τις συνθήκες διαβίωσης.

Το πλήρες κείμενο της έκδοσης “Policy packages for a socially just renovation of residential buildings” είναι διαθέσιμο εδώ: https://www.bpie.eu/wp-content/uploads/2025/12/Report-on-design-options-to-implement-Article-9-2-of-EPBD.pdf

Πηγή: https://www.bpie.eu/publication/policy-packages-socially-just-renovation-epbd/