Επτά βεβαιότητες για την ενέργεια σε μια εποχή αβεβαιότητας

Ο Fatih Birol, Executive Director του International Energy Agency (IEA), επισημαίνει ότι, παρά τη μεγάλη γεωπολιτική και οικονομική αβεβαιότητα, υπάρχουν ορισμένες καθαρές τάσεις που μπορούν να καθοδηγήσουν τις αποφάσεις στον τομέα της ενέργειας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο κόσμος έχει ήδη μπει στην «εποχή του ηλεκτρισμού». Η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια αυξάνεται με ρυθμό διπλάσιο από τη συνολική ζήτηση ενέργειας, καθώς τροφοδοτεί κρίσιμους τομείς όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, τα data centers, οι μεταφορές και η θέρμανση. Πάνω από το μισό των παγκόσμιων ενεργειακών επενδύσεων κατευθύνεται πλέον στην ηλεκτρική ενέργεια.

Οι ανανεώσιμες πηγές συνεχίζουν να αναπτύσσονται δυναμικά, με την ηλιακή ενέργεια να πρωταγωνιστεί, ιδιαίτερα σε χώρες με υψηλό δυναμικό όπως η Ινδία. Παράλληλα, επανέρχεται στο προσκήνιο και η πυρηνική ενέργεια, καθώς προσφέρει σταθερή παραγωγή χαμηλών εκπομπών και καλύπτει την αυξανόμενη ζήτηση από τον ψηφιακό τομέα.

Την ίδια στιγμή, οι κίνδυνοι για την ενεργειακή ασφάλεια πολλαπλασιάζονται. Εκτός από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, κρίσιμα ζητήματα προκύπτουν πλέον για τα δίκτυα ηλεκτρισμού και τα κρίσιμα ορυκτά, όπου η Κίνα κατέχει δεσπόζουσα θέση στη διύλιση. Η κλιματική αλλαγή, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και οι κυβερνοεπιθέσεις αυξάνουν περαιτέρω την πίεση στα ενεργειακά συστήματα.

Ο ρόλος των κρατών ενισχύεται, καθώς η ενέργεια αντιμετωπίζεται όλο και περισσότερο ως ζήτημα εθνικής και οικονομικής ασφάλειας. Παράλληλα, διαμορφώνεται μια «αγορά αγοραστών» για καύσιμα και τεχνολογίες, με πιέσεις στις τιμές, αν και αυτό ενέχει κινδύνους για μελλοντικές επενδύσεις.

Τέλος, το κέντρο βάρους της παγκόσμιας ενεργειακής ζήτησης μετατοπίζεται προς τις αναδυόμενες οικονομίες, όπως η Ινδία και η Νοτιοανατολική Ασία.

Όπως τονίζει ο Birol, η υπερβολική εστίαση στην αβεβαιότητα μπορεί να οδηγήσει σε αδράνεια· όμως οι παραπάνω «βεβαιότητες» προσφέρουν μια σταθερή βάση για σχεδιασμό και δράση.

Το πλήρες κείμενο του άρθρου  IEA (2026), 7 certainties about energy for this age of uncertainty, IEA, Paris είναι διαθέσιμο εδώ:  https://www.iea.org/commentaries/7-certainties-about-energy-for-this-age-of-uncertainty  Licence: CC BY 4.0