Η Ευρωπαϊκή Ένωση δημοσίευσε το 2026 μια σημαντική μελέτη με τίτλο “Socially just transition in the Green Deal: Cost of inaction” (ISBN 978-92-830-7022-1, Catalogue number QE-01-26-001-EN-N) που εξετάζει πώς η προτεινόμενη EU Just Transition Directive (JTD) μπορεί να επηρεάσει τα κοινωνικά και εργασιακά αποτελέσματα της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Η μελέτη βασίζεται σε ανασκόπηση βιβλιογραφίας, συνεντεύξεις με εμπλεκόμενους φορείς, PESTEL σενάρια και μερικές ισοζυγισμένες προβολές, δημιουργώντας τρία διαφορετικά σενάρια μέχρι το 2045: ένα σενάριο «business-as-usual», ένα σενάριο με «ασθενή JTD» και ένα με «ισχυρή JTD».
Η ανάλυση επικεντρώνεται σε επτά κράτη-μέλη που αντιπροσωπεύουν διαφορετικά μοντέλα κοινωνικής πρόνοιας και παραγωγής. Στο βασικό σενάριο, η απανθρακοποίηση προχωρά, αλλά τα προβλήματα όπως η έλλειψη δεξιοτήτων, οι περιφερειακές ανισότητες και οι περιοχές φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού παραμένουν ή και εντείνονται. Αντίθετα, στο σενάριο ισχυρής πολιτικής, όπου η JTD επιβάλλει οικονομικά μέτρα για προληπτικό σχεδιασμό μετάβασης και παρέχει νόμιμο δικαίωμα σε αμειβόμενη εκπαίδευση, παρατηρούνται μετρήσιμες βελτιώσεις στην απασχόληση, την κοινωνική ισότητα και τη φτώχεια, ενώ μειώνεται σημαντικά η τοπική αναστάτωση σε περιοχές με αδύναμη οικονομία. Στο σενάριο ασθενούς πολιτικής, οι μέθοδοι περιορισμένης εμβέλειας φέρνουν μόνο τοπικά και περιορισμένα οφέλη.
Η μελέτη υπογραμμίζει ότι, επειδή οι ευρωπαϊκές οικονομίες είναι στενά συνδεδεμένες, η βελτίωση της διαχείρισης της μετάβασης σε χώρες με χαμηλότερη απόδοση έχει θετικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη, τη συνοχή και τη βιωσιμότητα της κλιματικής πολιτικής σε όλη την Ευρώπη.
Η πλήρης έκδοση της μελέτης είναι διαθέσιμη εδώ: https://www.eesc.europa.eu/sites/default/files/2026-01/qe-01-26-001-en-n.pdf





