Μετατροπή κενών γραφείων σε προσιτή κατοικία: νέα ευρωπαϊκή μελέτη δείχνει τον δρόμο

Το Building Performance Institute Europe (BPIE) δημοσίευσε νέα έκθεση για τη Directorate-General for Environment (DG Environment) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με θέμα τη μετατροπή κενών ή υποαξιοποιημένων κτιρίων γραφείων σε προσιτές και χαμηλών εκπομπών κατοικίες: Conversion of offices into affordable housing: a report by BPIE for DG Environment

Σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις παρατηρείται ταυτόχρονα πλεόνασμα χώρων γραφείων και έλλειψη προσιτής στέγης. Η μετατροπή γραφείων σε κατοικίες προτείνεται ως μια ρεαλιστική λύση, συχνά ταχύτερη από τη νέα δόμηση και με μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Η μελέτη αναλύει πέντε πραγματικές περιπτώσεις από πέντε κράτη-μέλη της ΕΕ, τέσσερις ολοκληρωμένες και μία σε εξέλιξη. Εξετάζονται οι κανονιστικοί, τεχνικοί, οικονομικοί και κοινωνικοί παράγοντες που οδηγούν στην επιτυχία τέτοιων έργων, καθώς και οι περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές τους επιπτώσεις. Τα συμπεράσματα στοχεύουν να στηρίξουν τους ευρωπαϊκούς και εθνικούς φορείς χάραξης πολιτικής, ιδίως ενόψει του επερχόμενου European Affordable Housing Plan (EAHP).

Τα ευρήματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Η προσιτή και ποιοτική κατοικία μπορεί να επιτευχθεί μέσω μετατροπών γραφείων, χωρίς εκπτώσεις στα επίπεδα διαβίωσης ή στην ποιότητα κατασκευής. Αντίθετα, τέτοια έργα προσφέρουν ευκαιρίες για ενεργειακή αναβάθμιση, καινοτόμες λύσεις και σύγχρονες αρχές σχεδιασμού. Παράλληλα, μπορούν να καλύψουν πιο στοχευμένες στεγαστικές ανάγκες, όπως κατοικίες προσαρμοσμένες σε ηλικιωμένους ή μικρότερα νοικοκυριά.

Σε οικονομικό επίπεδο, οι μετατροπές μπορεί να αποδειχθούν φθηνότερες από τη νέα κατασκευή, αν και κάθε έργο έχει τα δικά του χαρακτηριστικά. Στις τέσσερις ολοκληρωμένες περιπτώσεις της μελέτης, η διατήρηση του υφιστάμενου φέροντος οργανισμού και των όψεων, σε συνδυασμό με ευνοϊκές τιμές απόκτησης και ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης, οδήγησαν σε χαμηλότερο συνολικό κόστος σε σύγκριη με αντίστοιχα νέα κτίρια.

Ιδιαίτερα σημαντικά είναι και τα οφέλη για το κλίμα. Οι αξιολογήσεις κύκλου ζωής δείχνουν 60–80% χαμηλότερες εκπομπές άνθρακα σε σχέση με νέα κτίρια, ενώ αποφεύγονται και πρόσθετες εκπομπές από νέες υποδομές και μετακινήσεις που συνήθως συνδέονται με επεκτάσεις εκτός αστικού ιστού. Καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία παίζουν η στενή συνεργασία με τους τοπικούς φορείς και η ενεργή συμμετοχή ιδιωτών με σαφή κοινωνική και περιβαλλοντική στόχευση.

Η έκθεση καταλήγει σε συγκεκριμένες συστάσεις πολιτικής προς την ΕΕ, τα κράτη-μέλη και την τοπική αυτοδιοίκηση, αλλά και προς τον κατασκευαστικό κλάδο. Μεταξύ άλλων, προτείνεται η προτεραιοποίηση των μετατροπών σε δημόσιες πολιτικές και συμβάσεις, η ανάπτυξη ευρωπαϊκής μεθοδολογίας για τη συλλογή δεδομένων σχετικά με τα κενά γραφεία, η επιτάχυνση των πολεοδομικών και αδειοδοτικών διαδικασιών σε τοπικό επίπεδο, καθώς και η επένδυση του κατασκευαστικού τομέα σε νέες δεξιότητες και «ικανότητα μετατροπών».

Το πλήρες κείμενο της έκθεσης είναι διαθέσιμο εδώ: https://www.bpie.eu/publication/conversion-of-offices-into-affordable-housing-a-report-by-bpie-for-dg-environment/