Το Building Information Modelling (BIM) αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο ως ένα σημαντικό εργαλείο για τον εκσυγχρονισμό των δημόσιων συμβάσεων, τη βελτίωση της αποδοτικότητας των δημόσιων επενδύσεων και τη στήριξη της ψηφιακής και πράσινης μετάβασης στον κατασκευαστικό τομέα. Μέσω του Technical Support Instrument (TSI), το Secretariat–General of the Ευρωπαική Επιτροπή – Reform and Investment Task Force (SG REFORM) παρέχει στοχευμένη υποστήριξη στα κράτη-μέλη της ΕΕ για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με το BIM.
Σε συνέντευξη, ο Kaspar Richter, Head of Unit “Sustainable Competitiveness, Netherlands” στο SG REFORM, εξηγεί πώς λειτουργεί το εργαλείο αυτό και ποια είναι η συμβολή του στην προώθηση του BIM και γενικότερα των μεταρρυθμίσεων στη δημόσια διοίκηση.
Το SG REFORM, που αποτελεί μέρος του Secretariat-General της Ευρωπαική Επιτροπή, δρα κυρίως μέσω δύο εργαλείων: του Recovery and Resilience Facility και του Technical Support Instrument (TSI). Το δεύτερο παρέχει πρακτική και τεχνική υποστήριξη στις δημόσιες διοικήσεις των κρατών-μελών για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων εδώ και περισσότερο από μια δεκαετία, συμπληρώνοντας τον νομοθετικό και συντονιστικό ρόλο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Σύμφωνα με τον Richter, το Technical Support Instrument έχει τέσσερα βασικά χαρακτηριστικά. Πρώτον, λειτουργεί με βάση τη ζήτηση: τα κράτη-μέλη αποφασίζουν τα ίδια αν θα ζητήσουν υποστήριξη, γεγονός που ενισχύει τη δέσμευση και την ιδιοκτησία των μεταρρυθμίσεων. Δεύτερον, είναι ευέλικτο και καλύπτει πολλούς τομείς πολιτικής, όπως οι δημόσιες συμβάσεις, η ψηφιοποίηση, η βιωσιμότητα, η ανταγωνιστικότητα και η μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης. Τρίτον, η ζήτηση είναι μεγαλύτερη από τους διαθέσιμους πόρους, γι’ αυτό και οι προτάσεις περνούν από διαδικασία επιλογής, με προτεραιότητα σε εκείνες που μπορούν να έχουν σημαντικό μεταρρυθμιστικό αντίκτυπο. Τέλος, το εργαλείο δεν απαιτεί εθνική συγχρηματοδότηση: το SG REFORM καλύπτει το κόστος της τεχνικής υποστήριξης, ενώ οι δημόσιες διοικήσεις που συμμετέχουν αναλαμβάνουν να εμπλακούν ενεργά και να συνεχίσουν τις δράσεις και μετά την ολοκλήρωση των έργων.
Το BIM θεωρείται από το SG REFORM ένας κρίσιμος καταλύτης μεταρρυθμίσεων, ιδιαίτερα για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των δημόσιων επενδύσεων στον κατασκευαστικό κλάδο και για τον εκσυγχρονισμό των δημόσιων συμβάσεων. Από το 2017 μέχρι σήμερα, το SG REFORM έχει υποστηρίξει περίπου δέκα έργα που σχετίζονται με το BIM σε επτά κράτη-μέλη: Bulgaria, Estonia, Lithuania, Poland, Czechia, Greece και Spain. Τα έργα αυτά αφορούσαν διαφορετικές πτυχές της εφαρμογής του BIM, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε χώρας, όπως δημόσια ακίνητα, υποδομές μεταφορών, σιδηροδρομικά έργα, ζητήματα διακυβέρνησης και πλαίσια δημόσιων συμβάσεων.
Ένα από τα πρώτα παραδείγματα ήταν η Lithuania, όπου την περίοδο 2017–2018 οι αρχές συνεργάστηκαν με το SG REFORM για την εισαγωγή αρχών ψηφιακής κατασκευής σε όλα τα στάδια: σχεδιασμό, μελέτη, κατασκευή και λειτουργία δημόσιων κτιρίων. Η συνεργασία αυτή οδήγησε στη δημιουργία ενός κοινού πλαισίου BIM και βοήθησε στη διάθεση πόρων από τα ταμεία συνοχής για την υλοποίησή του. Σήμερα, η χώρα έχει προχωρήσει στην εισαγωγή υποχρεωτικών απαιτήσεων BIM στον δημόσιο τομέα.
Στην περίπτωση της Ελλάδας, η υποστήριξη ξεκίνησε με την προετοιμασία μιας εθνικής στρατηγικής και ενός οδικού χάρτη για το BIM. Στη συνέχεια ακολούθησε η φάση της υλοποίησης. Κεντρικό στοιχείο ήταν η δημιουργία εθνικής δομής διακυβέρνησης με επικεφαλής το Ministry of Infrastructure και τη συμμετοχή και άλλων υπουργείων, όπως Environment και Development, που έχουν βασικό ρόλο στον σχεδιασμό, την αδειοδότηση και τη χρηματοδότηση έργων.
Το SG REFORM συνεργάζεται στενά με το Directorate–General for Internal Market, Industry, Entrepreneurship and SMEs (DG GROW), το οποίο είναι υπεύθυνο για τον κατασκευαστικό τομέα και τις δημόσιες συμβάσεις σε επίπεδο ΕΕ. Παράλληλα συνεργάζεται με πρωτοβουλίες όπως το EU BIM Task Group και το BIM Public Officials Group, ώστε να υπάρχει συνοχή σε ευρωπαϊκό επίπεδο και ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ χωρών.
Η ανταλλαγή καλών πρακτικών αποτελεί βασικό στοιχείο αυτής της προσέγγισης. Για παράδειγμα, η εμπειρία της Poland στην εφαρμογή BIM σε μεγάλα έργα μεταφορικών υποδομών παρείχε χρήσιμα μαθήματα για ζητήματα συμβάσεων, ενώ η Greece επωφελήθηκε από ανταλλαγές εμπειριών με Italy και Portugal, αλλά και από παραδείγματα εφαρμογής του BIM στη Brazil.
Σύμφωνα με τον Richter, ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της συνεργασίας με το SG REFORM είναι η εμπειρία που έχει αποκτηθεί από περισσότερα από 2.000 έργα μεταρρυθμίσεων. Αυτή η εμπειρία επιτρέπει την παροχή εξειδικευμένης τεχνικής υποστήριξης και τεχνογνωσίας στη διαχείριση έργων μεταρρυθμίσεων. Παράλληλα ενισχύεται η διοικητική ικανότητα των δημόσιων φορέων, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για πρωτοβουλίες όπως το BIM που απαιτούν συντονισμό πολλών οργανισμών και ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων.
Συχνά τα έργα περιλαμβάνουν και εκπαιδευτικές δράσεις. Στην Πολωνία, για παράδειγμα, ένα έργο BIM στον σιδηροδρομικό τομέα συνοδεύτηκε από εκτεταμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης. Στην Greece, μια αντίστοιχη πρωτοβουλία που ξεκίνησε για μηχανικούς του δημόσιου τομέα επεκτάθηκε σημαντικά και προσέλκυσε περισσότερους από 1.000 μηχανικούς από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα.
Κλείνοντας, ο Richter υπογραμμίζει ότι η επιτυχία τέτοιων μεταρρυθμίσεων βασίζεται σε ορισμένους βασικούς παράγοντες: ισχυρή πολιτική δέσμευση, σαφή κατανόηση των τεχνικών και θεσμικών αναγκών, ενεργή συμμετοχή των εμπλεκόμενων φορέων και μια ολιστική προσέγγιση. Το BIM δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως ψηφιακό εργαλείο, αλλά ως μια βαθύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται, υλοποιούνται και διαχειρίζονται τα έργα.
Η συνεργασία του SG REFORM με τα κράτη-μέλη συνεχίζεται και μετά την ολοκλήρωση των έργων, μέσα από ευρωπαϊκά δίκτυα και πρωτοβουλίες όπως η Public Buyers Community, ώστε οι μεταρρυθμίσεις να παραμένουν ενεργές και να εξελίσσονται με τον χρόνο.
Newsletters
Ειδήσεις
Δελτία Τύπου
Ρεπορτάζ
Ανακοινώσεις Εκλογών 
Διεθνής Ενημέρωση
