Ραγδαίο κύμα κλεισιμάτων χημικών εργοστασίων στην Ευρώπη και κατάρρευση νέων επενδύσεων

Η ευρωπαϊκή χημική βιομηχανία περνά μια από τις πιο δύσκολες περιόδους της. Σύμφωνα με νέα μελέτη “European chemical closures and investments radar 2022-2025”, τα κλεισίματα χημικών εργοστασίων στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί έξι φορές από το 2022 μέχρι σήμερα. Συνολικά έχουν χαθεί περίπου 37 εκατομμύρια τόνοι παραγωγικής δυναμικότητας, δηλαδή σχεδόν το 9% της ευρωπαϊκής παραγωγής, ενώ πάνω από 20.000 άμεσες θέσεις εργασίας έχουν ήδη χαθεί στον κλάδο.

Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά στη μελέτη, η κατάσταση δεν επιδέχεται άλλη καθυστέρηση. Ο ρυθμός των κλεισιμάτων διπλασιάστηκε μέσα σε έναν χρόνο, ενώ οι ετήσιες επενδύσεις έχουν μειωθεί στο μισό και βρίσκονται πλέον κοντά στο μηδέν. Το πρόβλημα επιταχύνεται και από τις δύο πλευρές – τόσο στα κλεισίματα όσο και στην έλλειψη νέων επενδύσεων – και απαιτούνται άμεσες αποφάσεις με πραγματικό αντίκτυπο στο επίπεδο των εργοστασίων.

Οι επιπτώσεις δεν είναι μόνο οικονομικές αλλά και κοινωνικές. Εκτός από τις 20.000 άμεσες απώλειες θέσεων εργασίας, εκτιμάται ότι περίπου 89.000 έμμεσες θέσεις κινδυνεύουν σε ολόκληρη την Ευρώπη. Αυτό δείχνει πόσο κρίσιμος είναι ο ρόλος της χημικής βιομηχανίας στις περιφερειακές αλυσίδες αξίας και στη συνολική βιομηχανική δραστηριότητα.

Την ίδια στιγμή, οι νέες επενδύσεις έχουν επιβραδυνθεί δραματικά. Η ετήσια ανακοινωμένη επενδυτική δυναμικότητα έπεσε από 2,7 εκατομμύρια τόνους το 2022 σε μόλις 0,3 εκατομμύρια τόνους μέχρι στιγμής το 2025. Συνολικά για την περίοδο 2022–2025 οι επενδύσεις φτάνουν περίπου τα 7 εκατομμύρια τόνους, με τη στρατηγική να έχει μετατοπιστεί από πολλαπλές κατευθύνσεις καινοτομίας – όπως ο εξηλεκτρισμός, το υδρογόνο και τα κυκλικά πλαστικά – σε σχεδόν ένα μόνο πιλοτικό έργο.

Καθώς τα κλεισίματα ξεπερνούν πλέον κατά πολύ τις νέες επενδύσεις, η ευρωπαϊκή χημική βιομηχανία συρρικνώνεται. Η εξέλιξη αυτή εντείνει την αβεβαιότητα και θέτει σοβαρά ερωτήματα για το αν η Ευρώπη μπορεί να διατηρήσει μια ανταγωνιστική και ανθεκτική βιομηχανική βάση στο μέλλον.

Το πλήρες κείμενο της μελέτης European chemical closures and investments radar 2022-2025 είναι διαθέσιμο εδώ: https://cefic.org/resources/european-chemical-closures-investments-radar-2022-2025/