Θύμιος Παπαγιάννης – Αρχιτέκτονας Μηχανικός

Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας αποχαιρετά τον Θύμιο Παπαγιάννη, Αρχιτέκτονα Μηχανικό με σχεδόν 70 χρόνια εξαιρετικής πορείας, που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 92 ετών. Υπήρξε μέλος του ΤΕΕ από το 1958, είχε διατελέσει Πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών (ΣΕΠΟΧ), ενώ ήταν εκ των ιδρυτών του WWF Ελλάς και επίτιμο μέλος του WWF International.

Ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός, δήλωσε για τον εκλιπόντα:

«Με μεγάλη θλίψη το ΤΕΕ αποχαιρετά έναν συνάδελφο που προσέφερε πολλά στο επάγγελμα, την επιστήμη και τη χώρα. Ο Θύμιος Παπαγιάννης ξεπέρασε τα όρια του επαγγέλματος ή της επιστήμης που τόσο αγάπησε και προσέφερε στους συναδέλφους και την κοινωνία μια πολύ-επιστημονική, συνολική προσέγγιση του τόπου, του χώρου και του περιβάλλοντος, πριν αυτό γίνει κοινά αποδεκτή βάση, ανοίγοντας νέους δρόμους, με έμφαση στο αποτέλεσμα αλλά με οραματικούς όρους. Διέγραψε μία εξαιρετική πορεία στην αρχιτεκτονική, την πολεοδομία, τη χωροταξία, την προστασία του περιβάλλοντος και τον δημόσιο διάλογο για το χώρο και το περιβάλλον στην Ελλάδα και διεθνώς. Ο Θύμιος Παπαγιάννης είχε συμμετάσχει σε πρωτοβουλίες του ΤΕΕ για την ενίσχυση της γνώσης των Ελλήνων Μηχανικών, με εισηγήσεις του σε επιστημονικές εκδηλώσεις και συνέδρια για τη σύγχρονη αρχιτεκτονική, το επιστημονικό του έργο και την πλούσια αρθρογραφία του. Όσα προσέφερε μέσα από τη δουλειά του και τις πρωτοβουλίες του μας συντροφεύουν, χθες και σήμερα – και θα συνεχίσουν και αύριο. Για αυτό θα παραμείνει επίκαιρος και θα μας συντροφεύει πάντα, χωρίς να ξεχαστεί. Ως Πρόεδρος του ΤΕΕ, του επίσημου Τεχνικού Συμβούλου της Ελληνικής Πολιτείας, του μεγαλύτερου επιστημονικού συλλόγου της χώρας, του επαγγελματικού φορέα των μηχανικών και εκφραστή του τεχνικού κόσμου της χώρας, τον ευχαριστούμε θερμά για όσα μας προσέφερε. Στους οικείους του, στους άμεσους συνεργάτες του, στους φίλους του και σε όσους βαθιά επηρέασε με το έργο του, εκφράζω τα βαθιά μου συλλυπητήρια.»

Όπως σημειώνουν σε ανακοίνωσή τους οι συνεργάτες του στην εταιρεία μελετών «Θύμιος Παπαγιάννης και Συνεργάτες», που ίδρυσε το 1958, «η παρακαταθήκη του βρίσκεται στα έργα, στις μελέτες, στα κείμενα, στις οργανώσεις και στους θεσμούς που υπηρέτησε. Βρίσκεται όμως κυρίως σε μια στάση ζωής: την πεποίθηση ότι ο αρχιτέκτονας οφείλει να υπερασπίζεται τον τόπο, τη φύση, τη μνήμη, τον πολιτισμό και το κοινό μας μέλλον. Για όλους εμάς που συνεργαστήκαμε μαζί του, ο Θύμιος Παπαγιάννης υπήρξε δάσκαλος, συνομιλητής, εμπνευστής και σταθερό σημείο αναφοράς».

Γεννημένος στην Αθήνα το 1934, αποφοίτησε από το Κολέγιο Αθηνών και στη συνέχεια σπούδασε Αρχιτεκτονική και Πολεοδομία στο MIT στις ΗΠΑ, όπου διακρίθηκε με το βραβείο αρχιτεκτονικής ARX, και Αρχιτεκτονική στο ΕΜΠ, σύμφωνα με τον Σύλλογο Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών, που κάνει λόγο για μια εμβληματική και ιστορική μορφή της πολεοδομίας και χωροταξίας στην Ελλάδα.

Στις πρώτες δεκαετίες της επαγγελματικής του διαδρομής, συμμετείχε ενεργά στη διαμόρφωση της μεταπολεμικής ελληνικής αρχιτεκτονικής, όπως σημειώνεται σε ανακοίνωση των συνεργατών του. «Στα σημαντικά έργα εκείνης της περιόδου περιλαμβάνονται το περίπτερο της ESSO-PAPPAS στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, τα κεντρικά γραφεία του ΟΣΕ στην Αθήνα, το συγκρότημα της ΕΡΤ στην Αγία Παρασκευή, καθώς και σημαντικά βιομηχανικά έργα που αποτύπωναν την αισιοδοξία και τη δυναμική του ελληνικού μοντερνισμού» αναφέρεται σχετικά με τα πρώτα βήματα.

Το γραφείο διευρύνει, μετά τη μεταπολίτευση, τη δραστηριότητά του και αναλαμβάνει έργα μεγαλύτερης κλίμακας και αυξημένης πολυπλοκότητας, όπως το Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας, που τιμήθηκε με διεθνές χρυσό βραβείο από την IAKS, και τα μεγάλα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία Ιωαννίνων και Ηρακλείου. Η καινοτομία χαρακτηρίζει το έργο του και αυτό φάνηκε σε έργα όπως το κτίριο γραφείων της Texaco στην Αθήνα, ενώ υλοποίησε σημαντικές παρεμβάσεις στον τομέα του τουρισμού, όπως το Naflia Palace εντός του Κάστρου της Ακροναυπλίας. Ανέλαβε πρωτοπόρες για την εποχή τους χωροταξικές-πολεοδομικές μελέτες για τον Βόλο, την Καβάλα και την κεντρική περιοχή της Αθήνας, καθώς και τον συντονισμό του Εθνικού Χωροταξικού Σχεδίου.

Όπως σημειώνεται σε ανακοίνωση του γραφείου μελετών που ίδρυσε, «από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, ο Θύμιος Παπαγιάννης αφιέρωσε ολοένα μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητάς του στην προστασία της φύσης, του τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η μελέτη προστασίας του Αμβρακικού Κόλπου αποτέλεσε σημείο καμπής, οδηγώντας τον σε μια μακρά πορεία παρέμβασης σε ζητήματα περιβαλλοντικής πολιτικής σε εθνικό και διεθνές επίπεδο».

Αποχαιρετώντας τον Θύμιο Παπαγιάννη, ο Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών σημειώνει ότι ήταν «πρωτοπόρος επιστήμονας, οραματιστής, προσωπικότητα με καταλυτική επιρροή». Υπήρξε ένας από τους μακροβιότερους Προέδρους του Συλλόγου (1993-1999), αφήνοντας ισχυρό και διακριτό αποτύπωμα. «Η συμβολή του υπήρξε καθοριστική και πολυδιάστατη, εμπνέοντας γενιές πολεοδόμων και χωροτακτών και αφήνοντας μια σπουδαία παρακαταθήκη γνώσης, ήθους, ευθύνης και δημόσιας προσφοράς» αναφέρει στην ανακοίνωση ο ΣΕΠΟΧ.

Υπήρξε συνιδρυτής του WWF Ελλάδας (1991) και Πρόεδρός του, καθώς και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του WWF International. Σε ανακοίνωσή της, η WWF Ελλάς χαρακτηρίζει τον Θύμιο Παπαγιάννη «μεγάλο οραματιστή και ακούραστο αγωνιστή για την προστασία του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς». Προσθέτει δε ότι, «η διεθνής κοινότητα γνωρίζει τον Θύμιο Παπαγιάννη ως ιδρυτή των μεσογειακών πρωτοβουλιών MedWet και Delos Initiative, και πρωτοπόρο για την προστασία των υγροτόπων του πλανήτη μας, του οποίου η σημαντική προσφορά έχει αναγνωριστεί με βράβευσή του από τη διεθνή Σύμβαση Ραμσάρ». Το ΤΕΕ σημειώνει τη σημαντική συμβολή του στην προστασία των Πρεσπών αλλά και τη σημαντική, για μηχανικό, διάκριση – αναγνώριση από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, μεταξύ πολλών άλλων ελληνικών και διεθνών αναγνωρίσεων του έργου του.

Υπηρέτησε, επίσης, ως σύμβουλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε θέματα φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα, μέλος του Φόρουμ της για το Περιβάλλον και τη Βιώσιμη Ανάπτυξη και Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής του Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση. Επιπλέον, ανέπτυξε σημαντικές πρωτοβουλίες που ανέδειξαν τη σύνδεση μεταξύ Ορθοδοξίας και περιβαλλοντικής προστασίας. Το 2003 ίδρυσε το Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη Φύση και τον Άνθρωπο (Med-INA).

«Η επιστημονική, θεσμική και κοινωνική προσφορά του Θύμιου Παπαγιάννη στους τομείς της πολεοδομίας, της χωροταξίας, του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, της αρχιτεκτονικής και, ιδίως, της αειφορίας, υπήρξε ανεκτίμητη. Πολυσχιδής προσωπικότητα υψηλού κύρους και ευρύτατης πνευματικής καλλιέργειας, συμμετείχε αδιάλειπτα στον επιστημονικό και δημόσιο διάλογο, συγγράφοντας σημαντικό αριθμό βιβλίων και επιστημονικών κειμένων που συνέβαλαν ουσιαστικά στη διαμόρφωση της σχετικής σκέψης και πρακτικής στη χώρα μας» επισημαίνεται στην ανακοίνωση του ΣΕΠΟΧ.

Θύμιος Παπαγιάννης – tpa.gr

Με πληροφορίες από τον ΣΕΠΟΧ, το γραφείο μελετών «Θύμιος Παπαγιάννης και Συνεργάτες» και τη «WWF Hellas».