Στις 24 Ιουνίου 2026, περισσότεροι από 90 οργανισμοί από όλη την Ευρώπη απηύθυναν κοινή έκκληση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τοποθετήσει την κυκλική δόμηση στο επίκεντρο του επερχόμενου Circular Economy Act (CEA). Την πρωτοβουλία στηρίζουν πόλεις και περιφέρειες που εκπροσωπούν πάνω από 80 εκατομμύρια πολίτες σε 15 κράτη-μέλη της ΕΕ.
Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε επίσημα στις Βρυξέλλες, σε συνέδριο υψηλού επιπέδου που πραγματοποιήθηκε στο European Committee of the Regions με θέμα «Circular Construction for Competitiveness, Climate and Conservation of Raw Materials». Στόχος της συνάντησης ήταν να αναδειχθεί η αυξανόμενη πίεση που δέχεται η Ευρώπη λόγω της εξάρτησης από πρώτες ύλες και οι επιπτώσεις που αυτή έχει στην ανταγωνιστικότητα, την ασφάλεια εφοδιασμού και τους κλιματικούς στόχους.
Το κείμενο της κοινής έκκλησης παραδόθηκε στον Aurel Ciobanu-Dordea, Director for Competitive Circular Economy & Clean Industrial Policy της European Commission’s DG Environment, και στον ευρωβουλευτή Rasmus Nordqvist.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε στον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η κυκλική δόμηση στις πόλεις και τις περιφέρειες. Ο κατασκευαστικός τομέας παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους καταναλωτές πρωτογενών πόρων στην Ευρώπη και ευθύνεται για περίπου το 40% των συνολικών αποβλήτων που παράγονται στην ΕΕ. Σε αρκετές περιοχές, έως και το 60% των δομικών υλικών προέρχεται από εισαγωγές, γεγονός που αυξάνει την εξάρτηση από νέες πρώτες ύλες, επιβαρύνει το κόστος μεταφορών και δημιουργεί ευαλωτότητες στις αλυσίδες εφοδιασμού.
Όπως ανέφερε ο Lars Gaardhøj, πρόεδρος του Regional Council of the Capital Region of Denmark, η κυκλικότητα στις κατασκευές δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντικό ζήτημα αλλά και θέμα ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας. Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, απαιτούνται πολιτικές που θα ενισχύσουν τη ζήτηση για επαναχρησιμοποιημένα και ανακυκλωμένα δομικά υλικά και θα περιορίσουν την εξάρτηση από παρθένους πόρους.
Σήμερα, μεγάλο μέρος των δευτερογενών υλικών χαμηλής αξίας οδηγείται σε υποβαθμισμένη επαναχρησιμοποίηση ή χάνεται λόγω του χαμηλού κόστους των πρωτογενών υλικών. Η μετάβαση σε ένα κυκλικό δομημένο περιβάλλον θα μπορούσε να διατηρήσει υλικά υψηλής αξίας σε χρήση για περισσότερο χρόνο, να περιορίσει την κατανάλωση γης και να μειώσει τις πιέσεις στη βιοποικιλότητα.
Την πρωτοβουλία υπογράφουν 41 πόλεις, 28 περιφέρειες και 22 οργανισμοί και επιχειρήσεις. Ανάμεσά τους βρίσκονται μεγάλες ευρωπαϊκές μητροπολιτικές περιοχές και πρωτεύουσες, όπως το Βερολίνο, το Αμβούργο, η Île-de-France, το Άμστερνταμ, η Βιέννη, η Σόφια, η Στοκχόλμη, το Ελσίνκι, η Κοπεγχάγη, εκπρόσωποι από την Ελλάδα, την Πορτογαλία και τα Τίρανα.
Στο πλευρό των δημόσιων φορέων βρίσκονται και ιδιωτικές επιχειρήσεις και δίκτυα που δραστηριοποιούνται στην κυκλική οικονομία και τις κατασκευές, όπως οι BC Materials (Βέλγιο), Concular GmbH (Γερμανία), EPEA GmbH (μέλος του Drees & Sommer), η Metroselskabet της Δανίας, καθώς και φορείς όπως το German Sustainable Building Council (DGNB), το Irish Green Building Council, το Danish Waste and Resource Industry (ARI) και το ICLEI Europe.
Για να αναδείξουν έμπρακτα τις δυνατότητες της κυκλικής καινοτομίας, οι διοργανωτές παρέδωσαν στους ευρωπαίους αξιωματούχους δέκα πιστοποιημένα «Ghent Waste Bricks». Τα τούβλα αυτά αναπτύχθηκαν από τη βελγική BC Materials με αξιοποίηση δημοτικών αποβλήτων από τη Γάνδη και εμφανίζουν αποτύπωμα άνθρακα περίπου τρεις φορές χαμηλότερο σε σχέση με ένα συμβατικό κεραμικό τούβλο.
Η κοινή πρόταση προς την ΕΕ περιλαμβάνει τέσσερις βασικές κατευθύνσεις πολιτικής. Πρώτον, ζητείται μετάβαση από τη λογική της απλής ανακύκλωσης στη μείωση της κατανάλωσης υλικών και γης, με έμφαση στην επαναχρησιμοποίηση και τη διατήρηση των υφιστάμενων κτιρίων. Δεύτερον, προτείνεται η αξιοποίηση των δημόσιων συμβάσεων ως εργαλείου δημιουργίας αγοράς για δευτερογενή υλικά μέσω υποχρεωτικών κριτηρίων κυκλικότητας.
Τρίτον, η συμμαχία ζητά εναρμόνιση των κανόνων για το πότε ένα υλικό παύει να θεωρείται απόβλητο, ώστε να αρθούν τα εμπόδια που δημιουργούν σήμερα οι διαφορετικές εθνικές προσεγγίσεις στην ενιαία αγορά. Στο πλαίσιο αυτό, δίνεται έμφαση στην επιτάχυνση των Digital Product Passports και στην ανάπτυξη περιφερειακών κόμβων υλικών.
Τέλος, προτείνεται η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των δευτερογενών και βιολογικής προέλευσης πρώτων υλών μέσω ταχύτερης ανάπτυξης προτύπων, επανεκπαίδευσης του εργατικού δυναμικού και κινήτρων για καινοτόμες λύσεις.
Οι υποστηρικτές της πρωτοβουλίας υπογραμμίζουν ότι πολλές ευρωπαϊκές πόλεις εφαρμόζουν ήδη στην πράξη λύσεις κυκλικής δόμησης. Ωστόσο, για να περάσουν από πιλοτικά έργα σε μεγάλη κλίμακα, θεωρούν απαραίτητο ένα πιο συνεκτικό και εναρμονισμένο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο που θα επιτρέψει στην αγορά να αναπτυχθεί με σταθερούς κανόνες και κοινή κατεύθυνση.
Πηγή: https://iclei-europe.org/news/91-organisations-call-for-eu-action-on-circular-construction/



