Τα λεγόμενα One-Stop Shops, δηλαδή σημεία μιας στάσης που βοηθούν τους ιδιοκτήτες κατοικιών να προχωρήσουν σε ενεργειακή ανακαίνιση, φαίνεται πως αποκτούν όλο και πιο σταθερό ρόλο σε ολόκληρη την Ευρώπη. Αυτό δείχνει η δεύτερη έρευνα του δικτύου EU Peers, στην οποία συμμετείχαν 76 οργανισμοί, ανάμεσά τους 35 φορείς που λειτουργούν ήδη τέτοιες υπηρεσίες και 41 φορείς που στηρίζουν την ανάπτυξή τους, όπως ενεργειακοί οργανισμοί, δημόσιες αρχές και δίκτυα.
Η πλειονότητα αυτών των υπηρεσιών δημιουργήθηκε μετά το 2020, κάτι που δείχνει ότι το μοντέλο έχει ξεφύγει πια από το στάδιο των πιλοτικών προγραμμάτων και στηρίζεται πλέον σε ευρωπαϊκές πολιτικές και χρηματοδοτήσεις. Πάνω από έξι στους δέκα φορείς δραστηριοποιούνται σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο, κάτι που τους επιτρέπει να χτίζουν σχέσεις εμπιστοσύνης με τους πολίτες και να προσαρμόζονται στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, ενώ παράλληλα υπάρχουν και εθνικά προγράμματα που αποδεικνύουν ότι η ίδια λογική μπορεί να λειτουργήσει και σε μεγαλύτερη κλίμακα.
Δεν υπάρχει ένα μοναδικό μοντέλο οργάνωσης που να λειτουργεί καλύτερα από τα υπόλοιπα. Οι φορείς μπορεί να είναι δημόσιοι, ιδιωτικοί, συνεταιρισμοί ή μη κερδοσκοπικοί, όμως αυτό που έχουν κοινό όσοι πετυχαίνουν είναι η τοπική παρουσία, οι ολοκληρωμένες υπηρεσίες και η στενή συνεργασία με τις δημόσιες αρχές.
Μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις που εντοπίζει η έρευνα είναι το πώς το αρχικό ενδιαφέρον ενός ιδιοκτήτη μετατρέπεται σε πραγματικό έργο ανακαίνισης. Το σημείο όπου χάνεται συχνά αυτό το ενδιαφέρον είναι ανάμεσα στην πρώτη επαφή και τον ενεργειακό έλεγχο του κτιρίου. Από τη στιγμή όμως που ο ιδιοκτήτης φτάσει σε αυτό το στάδιο, οι πιθανότητες να ολοκληρωθεί η ανακαίνιση αυξάνονται σημαντικά.
Η δημόσια χρηματοδότηση παραμένει το κύριο στήριγμα για τους περισσότερους φορείς, ιδίως όσους ανήκουν στον δημόσιο τομέα. Οι συμμετέχοντες στην έρευνα τονίζουν ότι χρειάζεται σταθερή και μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση, ώστε οι υπηρεσίες αυτές να συνεχίσουν να λειτουργούν και να παραμείνουν προσβάσιμες σε όλους.
Θετικό στοιχείο είναι ότι περίπου δύο στους τρεις φορείς προσφέρουν εξειδικευμένη στήριξη σε ευάλωτα νοικοκυριά, κυρίως μέσα από συμβουλευτική και βοήθεια για την πρόσβαση σε επιδοτήσεις. Οι πιο αποτελεσματικές πρακτικές συνδυάζουν τεχνική, οικονομική και κοινωνική στήριξη, σε συνεργασία με δήμους, κοινωνικές υπηρεσίες και τοπικές οργανώσεις.
Σύμφωνα με την έρευνα, τρεις είναι οι προϋποθέσεις για να περάσει το μοντέλο αυτό από μεμονωμένες πρωτοβουλίες σε ένα ώριμο και διαδεδομένο κομμάτι του ευρωπαϊκού συστήματος ανακαίνισης: σταθερή χρηματοδότηση, μεγαλύτερη θεσμική αναγνώριση και καλύτερος συντονισμός ανάμεσα στους εμπλεκόμενους φορείς.
Πηγή: https://fedarene.org/insights-from-one-stop-shops-for-residential-energy-renovation-in-europe/




