Καθώς οι περίοδοι ακραίας ζέστης γίνονται συχνότερες και εντονότερες, οι πόλεις αναζητούν νέες λύσεις για την προστασία των πολιτών. Ένα ευρωπαϊκό ερευνητικό έργο στρέφεται στο παρελθόν και αξιοποιεί την αρχή λειτουργίας των αρχαίων περσικών qanats, υπόγειων στοών που χρησιμοποιούνταν για τη μεταφορά νερού ήδη από την 1η χιλιετία π.Χ.
Στο πλαίσιο του COSMIC project, ερευνητές συνδυάζουν αυτή την αρχή με ηλιακή ενέργεια, σύγχρονες τεχνολογίες ψύξης, αισθητήρες και τεχνητή νοημοσύνη. Ο θερμός εξωτερικός αέρας οδηγείται σε υπόγειο σύστημα, όπου ψύχεται με τη βοήθεια κρύου νερού και στη συνέχεια επιστρέφει στην επιφάνεια. Ένα πιλοτικό σύστημα δοκιμάζεται κάτω από πάρκο στη Σεβίλλη της Ισπανίας, με τα πρώτα αποτελέσματα να δείχνουν μείωση της θερμοκρασίας στην επιφάνεια έως και 10°C.
Στόχος είναι να διερευνηθεί κατά πόσο τέτοιες λύσεις μπορούν να δημιουργήσουν «καταφύγια δροσιάς» σε δημόσιους χώρους, ιδιαίτερα για ανθρώπους που δεν έχουν πρόσβαση σε επαρκή ψύξη κατά τη διάρκεια ακραίων θερμοκρασιών. Σε μεγαλύτερη κλίμακα, οι ερευνητές εξετάζουν την ανάπτυξη δικτύων ψύξης σε επίπεδο γειτονιάς ή ευρύτερης περιοχής, αντίστοιχων με τα δίκτυα τηλεθέρμανσης, με χρήση ηλιακής ενέργειας για την παραγωγή ψυχρού νερού.
Η προσέγγιση δείχνει πώς η ιστορική γνώση μπορεί να συνδυαστεί με σύγχρονες τεχνολογίες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Όπως επισημαίνει το ICLEI Europe, η ομάδα Green Digital Transformation εξετάζει τρόπους με τους οποίους ψηφιακές καινοτομίες μπορούν να υποστηρίξουν την προσαρμογή των πόλεων στην ακραία ζέστη. Μέσα από ευρωπαϊκά έργα έρευνας και καινοτομίας, συνεργάζεται με πόλεις και πολίτες για την αξιοποίηση δεδομένων και τεχνολογιών με στόχο αποτελεσματικότερη δράση για το κλίμα και το περιβάλλον.
Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες για το COSMIC project και για το Toolkit On Responsible AI for Urban Climate Action – From Principles to Practice του ICLEI Europe https://iclei-europe.org/fileadmin/templates/iclei-europe/lib/resources/tools/push_resource_file.php?uid=cuw3SfYO.
Η δουλειά του Grupo Termotecnia του University of Seville για την ψύξη δημόσιων χώρων και την αξιοποίηση της αρχής των αρχαίων qanats έχει παρουσιαστεί και σε διεθνή μέσα. Ο Rafael Monge Palma, ερευνητής του Grupo Termotecnia και μέλος της ομάδας του COSMIC project, μίλησε σχετικά με την εφαρμογή της τεχνολογίας στη Σεβίλλη σε ρεπορτάζ του το Swedish TV4 και του γερμανικού ZDF German broadcaster ZDF.




