OECD: Πάνω από 800.000 Έλληνες ζουν στις χώρες του OECD – Νέα έκθεση για το ελληνικό ανθρώπινο δυναμικό στο εξωτερικό

Η νέα έκθεση “A Review of Greek Emigrants” καταγράφει για πρώτη φορά μια ολοκληρωμένη εικόνα της ελληνικής διασποράς στις χώρες του Organisation for Economic Co–operation and Development (OECD), αναδεικνύοντας τόσο τα χαρακτηριστικά των Ελλήνων που ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό όσο και τις προοπτικές αξιοποίησης αυτού του ανθρώπινου δυναμικού για την ανάπτυξη της χώρας.

Σύμφωνα με την έκθεση, περισσότεροι από 800.000 άνθρωποι που έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα κατοικούν σήμερα σε χώρες του OECD, ενώ ακόμη περισσότεροι ελληνικής καταγωγής ζουν εκτός Ελλάδας. Η σύγχρονη εικόνα της μετανάστευσης συνδυάζει τα παραδοσιακά μεταναστευτικά ρεύματα με τις αλλαγές που προκάλεσε η οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας. Αν και η Γερμανία, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Αυστραλία και ο Καναδάς εξακολουθούν να φιλοξενούν μεγάλες ελληνικές κοινότητες, τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι Έλληνες επιλέγουν χώρες της Βόρειας και Δυτικής Ευρώπης.

Η έκθεση επισημαίνει ότι οι Έλληνες του εξωτερικού διαθέτουν, σε μεγάλο βαθμό, υψηλό μορφωτικό επίπεδο. Περισσότεροι από τα δύο τρίτα έχουν ολοκληρώσει μεσαία ή ανώτερη εκπαίδευση, ενώ οι νεότερες γενιές εμφανίζουν ακόμη υψηλότερα προσόντα. Η παρουσία τους είναι ιδιαίτερα έντονη σε επιστημονικά, τεχνικά και επαγγελματικά επαγγέλματα, χωρίς να λείπουν και θέσεις στους τομείς των υπηρεσιών και της διοίκησης.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στους επαγγελματίες υγείας που εκπαιδεύτηκαν στην Ελλάδα, καθώς ο αριθμός τους στο εξωτερικό έχει τριπλασιαστεί από τις αρχές της δεκαετίας του 2000. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τη διεθνή κινητικότητα των Ελλήνων επιστημόνων, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού στο ελληνικό σύστημα υγείας.

Θετική είναι συνολικά και η εικόνα των Ελλήνων στην αγορά εργασίας των χωρών υποδοχής. Τα ποσοστά συμμετοχής τους στην απασχόληση είναι υψηλά και, σε πολλές περιπτώσεις, αντίστοιχα ή υψηλότερα από εκείνα των γηγενών πληθυσμών. Παράλληλα, περισσότεροι από τους μισούς Έλληνες μετανάστες εργάζονται σε θέσεις μεσαίας ή υψηλής εξειδίκευσης στις βασικές χώρες προορισμού.

Η έκθεση καταγράφει επίσης μια σημαντική μεταβολή στις τάσεις επιστροφής. Από το 2021 οι επιστροφές Ελλήνων πολιτών αυξάνονται σταθερά και το 2023, για πρώτη φορά μετά την οικονομική κρίση του 2009, οι επιστροφές ξεπέρασαν τις αναχωρήσεις. Όσοι επιστρέφουν είναι κατά κανόνα νεότεροι και περισσότερο μορφωμένοι από τον γενικό πληθυσμό, ενώ πολλοί δραστηριοποιούνται σε τομείς υψηλής εξειδίκευσης, όπως η υγεία, οι επιστήμες, η μηχανική, οι τεχνολογίες πληροφορικής και η εκπαίδευση.

Ωστόσο, η επανένταξη στην ελληνική αγορά εργασίας δεν είναι πάντα άμεση. Σύμφωνα με την ανάλυση, απαιτείται χρόνος μέχρι να ολοκληρωθούν οι διοικητικές διαδικασίες, να αποκατασταθούν τα επαγγελματικά δίκτυα και να εξασφαλιστούν κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης. Όσοι διαθέτουν μεταπτυχιακούς ή διδακτορικούς τίτλους επανεντάσσονται συνήθως ταχύτερα, ενώ οι απόφοιτοι χαμηλότερων βαθμίδων εκπαίδευσης αντιμετωπίζουν περισσότερες δυσκολίες.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στοιχεία για τη διεθνή κινητικότητα των Ελλήνων φοιτητών και ερευνητών. Πολλοί νέοι συνεχίζουν να επιλέγουν σπουδές στο εξωτερικό, κυρίως σε ευρωπαϊκές χώρες που προσφέρουν αγγλόφωνα προγράμματα και ευνοϊκές προοπτικές απασχόλησης μετά την αποφοίτηση. Παράλληλα, η ελληνική επιστημονική κοινότητα στο εξωτερικό συμμετέχει ενεργά σε διεθνή ερευνητικά δίκτυα, συμβάλλοντας σημαντικά στην παραγωγή νέας γνώσης.

Η έκθεση σημειώνει ότι η Ελλάδα φαίνεται να περνά σε μια νέα φάση όσον αφορά τη μετακίνηση ανθρώπινου δυναμικού. Αντί για μια απλή «διαρροή εγκεφάλων», διαμορφώνεται σταδιακά ένα πιο σύνθετο μοντέλο, όπου συνυπάρχουν η διεθνής κινητικότητα, η επιστροφή εξειδικευμένων στελεχών και η διατήρηση ισχυρών δεσμών με τη διασπορά.

Για την αξιοποίηση αυτής της δυναμικής, το Organisation for Economic Co–operation and Development (OECD) προτείνει, μεταξύ άλλων, καλύτερο συντονισμό των δημόσιων πολιτικών, ενίσχυση των υπηρεσιών επανένταξης, δημιουργία μιας ενιαίας ψηφιακής πύλης ενημέρωσης για τους Έλληνες του εξωτερικού και τους επαναπατριζόμενους, σύνδεση των εθνικών πολιτικών με τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την έρευνα, την καινοτομία και την προσέλκυση ταλέντων, καθώς και συστηματικότερη συλλογή δεδομένων για τη διασπορά και την επιστροφή των Ελλήνων.

Η πλήρης έκθεση είναι διαθέσιμη εδώ: https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2026/06/a-review-of-greek-emigrants_291db155/729f06a5-en.pdf .

Πηγή: https://www.oecd.org/en/publications/a-review-of-greek-emigrants_729f06a5-en.html