Η έκδοση “Enhancing regional mining ecosystems in Central Greece region, Greece” του Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD), που δημοσιεύθηκε στο πλαίσιο της σειράς OECD Regional Development Papers (No. 145) bεξετάζει πώς η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας μπορεί να ενισχύσει τα περιφερειακά οικοσυστήματα εξόρυξης και να δημιουργήσει καλύτερες συνθήκες για την υλοποίηση πιο περιβαλλοντικά βιώσιμων μεταλλευτικών έργων, μεγιστοποιώντας παράλληλα τα οφέλη για την τοπική και περιφερειακή ανάπτυξη, στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών στόχων για τις κρίσιμες πρώτες ύλες και την πράσινη μετάβαση.
Η Στερεά Ελλάδα, μία από τις 13 διοικητικές περιφέρειες της χώρας και με πληθυσμό άνω των 500.000 κατοίκων, κατέχει στρατηγική θέση στην ευρωπαϊκή αλυσίδα αξίας των πρώτων υλών. Φιλοξενεί τα μεγαλύτερα κοιτάσματα βωξίτη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και τη μεγαλύτερη καθετοποιημένη μονάδα παραγωγής αλουμινίου, την Aluminium of Greece. Παράλληλα, διαθέτει σημαντικά κοιτάσματα νικελίου, κοβαλτίου και μαγνησίτη, αλλά και λιμενικές υποδομές που υποστηρίζουν τις εξαγωγές πρώτων υλών.
Παρά το μακρύ ιστορικό της εξορυκτικής δραστηριότητας, ο κλάδος στη Στερεά Ελλάδα αντιμετωπίζει ακόμη σημαντικές προκλήσεις. Ρυθμιστικά εμπόδια, περιβαλλοντικά προβλήματα του παρελθόντος και περιορισμένη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών έχουν δυσκολέψει την ανάπτυξη νέων έργων και την υιοθέτηση καινοτόμων πρακτικών. Το OECD επισημαίνει ότι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών είναι κρίσιμη, μέσα από την περιβαλλοντική αποκατάσταση παλαιών μεταλλείων και πιο ανοιχτές και διαφανείς διαδικασίες διακυβέρνησης.
Η έκδοση αναδεικνύει τον κομβικό ρόλο της περιοχής στη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις κρίσιμες πρώτες ύλες. Ο βωξίτης, το αλουμίνιο και το σιδηρονικέλιο θεωρούνται βασικά υλικά για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τα ηλεκτρικά οχήματα και τις τεχνολογίες καθαρής ενέργειας. Με ισχυρή βιομηχανική βάση και παρουσία πανεπιστημίων και ερευνητικών φορέων, η Στερεά Ελλάδα έχει τις προϋποθέσεις να ανανεώσει τον μεταλλευτικό της τομέα, επενδύοντας στην ολοκλήρωση της αλυσίδας αξίας, στην κυκλική οικονομία και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων.
Το OECD προτείνει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο δράσεων σε πέντε βασικούς άξονες. Δίνεται έμφαση στον εκσυγχρονισμό της εθνικής μεταλλευτικής στρατηγικής και στη συμπλήρωσή της με περιφερειακές στρατηγικές, καθώς και στη βελτίωση των διαδικασιών αδειοδότησης ώστε να γίνουν πιο σαφείς και προβλέψιμες. Παράλληλα, υπογραμμίζεται η ανάγκη για καλύτερη διακυβέρνηση, ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και διαφάνεια στη διανομή των ωφελειών.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην αγορά εργασίας και στις δεξιότητες. Η ενίσχυση της επαγγελματικής και πανεπιστημιακής εκπαίδευσης με προγράμματα προσαρμοσμένα στις ανάγκες της σύγχρονης μεταλλευτικής δραστηριότητας θεωρείται κρίσιμη, όπως και η βελτίωση της εικόνας του κλάδου, συνδέοντάς τον με την πράσινη μετάβαση. Στον τομέα της καινοτομίας, το OECD ενθαρρύνει τη στενότερη συνεργασία μεταξύ περιφερειακών φορέων, επιχειρήσεων και εθνικών ιδρυμάτων, όπως το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, με έμφαση σε εφαρμογές κυκλικής οικονομίας και στη συμμετοχή μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκά προγράμματα.
Τέλος, η έκδοση τονίζει τη σημασία των υποδομών. Η μείωση του ενεργειακού κόστους μέσω επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για βιομηχανική χρήση και η περαιτέρω αξιοποίηση των λιμανιών της περιοχής μπορούν να βελτιώσουν τόσο την ανταγωνιστικότητα όσο και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του κλάδου.
Η μελέτη του OECD για τη Στερεά Ελλάδα λειτουργεί ως οδηγός πολιτικής και πρακτικής για μηχανικούς, φορείς και επιχειρήσεις, δείχνοντας πώς η εξορυκτική δραστηριότητα μπορεί να συνδυαστεί με τη βιωσιμότητα, την καινοτομία και την περιφερειακή ανάπτυξη στο ευρωπαϊκό πλαίσιο του 2025 και μετά.
Το πλήρες κείμενο της έκδοσης OECD (2025), “Enhancing regional mining ecosystems in Central Greece region, Greece”, OECD Regional Development Papers, No. 145, OECD Publishing, Paris, είναι διαθέσιμο εδώ: https://doi.org/10.1787/3acd73c7-en
Newsletters
Ειδήσεις
Δελτία Τύπου
Ρεπορτάζ
Ανακοινώσεις Εκλογών 
Διεθνής Ενημέρωση
